Jarosław Wiśniewski


"Politia"


W dniu 16 grudnia 2005 r. Prorektorowi ds. Studenckich Uniwersytetu Gdańskiego złożono wniosek o zarejestrowanie Koła Naukowego "Politia" przy Instytucie Historii Wydziału Filologiczno-Historycznego UG, do którego dołączono: Deklarację założycielską z dnia 14 grudnia 2005 r., Statut Koła z dnia 14 grudnia 2005 r.
(1), wniosek o wydanie opinii dotyczącej Koła z dnia 16 grudnia 2005 r. wraz ze zgodą na pełnienie funkcji opiekuna naukowego Koła i opinią Dyrektora Instytutu Historii. W dniu 25 stycznia 2006 r. Prorektor ds. Studenckich UG wydał decyzję odmawiającą rejestracji Koła Naukowego "Politia". Decyzja uzasadniona została niezgodnością art. 4 ust. 1 Statutu Koła z art. 204 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005 r. (Dz.U. Nr 164, poz. 1365), przez umieszczenie zapisu, że członkiem Koła może być również doktorant UG. W dniu 7 lutego 2006 r. członkowie Zarządu Koła Naukowego "Politia" przy IH WF-H UG upoważnieni do czynności rejestracyjnych złożyli odwołanie od decyzji Rektora UG do Ministra Edukacji i Nauki. W dniu 31 stycznia 2007 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Rektora UG, stwierdzając że decyzja Rektora UG została wydana zgodnie z przepisami ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Zainteresowani nie skorzystali z drogi sądowej(2).

Powyższe organy postępowania administracyjnego dokonały wykładni prawa niekorzystnej dla zainteresowanych, nie ustosunkowując się przy tym do istnienia kół naukowych dopuszczających możliwość członkostwa w nich nie tylko studentów (odmienna wykładnia, korzystna dla zainteresowanych) i zasady równości wobec prawa.

Prawa studentów naruszono również w toku postępowania administracyjnego. W wyniku błędnego pouczenia w decyzji Rektora UG odwołanie od niej zostało złożone bezpośrednio do Ministra (a nie za pośrednictwem organu skarżonego, jak być powinno). Minister Edukacji i Nauki postanowieniem z dnia 27 marca 2006 r. przekazał odwołanie Rektorowi UG. Pomimo interwencji telefonicznych i pisemnych Zarządu Koła w Ministerstwie oraz Ministerstwa do UG, przekazanie odwołania nastąpiło po ponad 6 miesiącach - 23 października 2007 r., co jest rażącym naruszeniem prawa postępowania administracyjnego.

Zasadna jest możliwość interpretacyjna art. 204 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005 r. (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) o członkostwie w kołach naukowych odnośnie uczestnictwa w nich również doktorantów, wyrażona przez Koło w odwołaniu od decyzji z dnia 7 lutego 2006 r. Rektora Uniwersytetu Gdańskiego.

Decyzje Rektora UG i Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zostały wydane z naruszeniem zasady równości wobec prawa - art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483), a poprzez to naruszyły wolność zrzeszania się (art. 58 ust. 1 Konstytucji RP) i badań naukowych (art. 73 Konstytucji RP).

W toku postępowania administracyjnego nastąpiła dyskryminacja Koła Naukowego "Polita" w stosunku do innych kół naukowych wyższych uczelni w Polsce, których członkami mogą być nie tylko studenci. Brak jest podstaw do różnicowania prawnego, jak i faktycznego kół naukowych w aspekcie podmiotów dopuszczonych do zrzeszania się w nich, w tym do dyskryminowania jednych, a faworyzowania innych kół naukowych.

Bez znaczenia jest fakt, że studenci i doktoranci mogą się zrzeszać w innych kołach. Prawem studentów jest zakładanie nowych ośrodków pogłębiania zainteresowań poza zajęciami obowiązkowymi. Jest to wręcz pożądane, szczególnie jeśli ma to walor rozwoju naukowego. Nowe pomysły, idee, wynalazki często powstają w konkretnym zespole. Konieczne jest zachowanie autonomiczności takiej grupy, aby mogła kontynuować własne przedsięwzięcie i rozwijać je w środowisku akademickim. Nieodłącznym zaś elementem wzrastania grupy są związki międzyludzkie, których nie da się sztucznie zaprowadzać.

Zachodzi potrzeba sformalizowanego członkostwa osób uczestniczących w pracach Koła ze względu na budowanie tradycji naukowej ośrodka (środowiska), czego nie dałoby się osiągnąć poprzez luźny charakter grupy. Członkostwo daje poczucie przynależności i więzi, oraz pobudza odpowiedzialność, tak indywidualną i zespołową. Koło zaś korzysta z rozwoju i dojrzałości danej osoby i podnosi własną rangę.

Wnioskując z powyższych dwu akapitów, ograniczając zakres możliwych członków Koła Naukowego "Polita" do studentów (pozbawiając tego prawa doktorantów danej uczelni), pomimo że statuty wielu kół naukowych wyższych uczelni, dopuszczają możliwość przynależenia do nich nie tylko studentów, ale także: doktorantów, pracowników naukowych, absolwentów i studentów innych uczelni, a nawet uczniów szkół średnich, naruszono zasadę wolności zrzeszania się i badań naukowych.

Nie zachodzi przyczyna zagwarantowania sprawiedliwości społecznej, czy zachowania interesu społecznego przez odmowę zaspokojenia słusznego interesu indywidualnego wnioskodawców. Wręcz przeciwnie. Dyskryminujące dzielenie kół naukowych, jak i odbieranie przyznanych już praw studentom może sprzyjać antagonizowaniu społeczności akademickiej i podważać zaufanie do Uczelni. Ograniczenie członków kół naukowych tylko do studentów szkodzi celowi funkcjonowania uczelni wyższych, czyli rozwijaniu badań naukowych i upowszechnianiu tychże. Działalność bowiem na przykład doktorantów w kołach studenckich jest w sposób oczywisty korzystna. W przypadku doktorantów zachodzi szczególna okoliczność traktowania w systemie bolońskim studiów doktoranckich jako studiów trzeciego stopnia. Brak zatem podstaw do ograniczenia praw podstawowych osób skarżących oraz naruszenia ich interesu indywidualnego, jak i interesu społecznego - art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz.U. Nr 30, poz. 168 z późn. zm.). W tym wypadku interesem społecznym jest interes środowiska naukowego i rozwój nauki, na co koła naukowe mogą wpływać przez dodatkowe kształcenie i rozwój potencjalnych naukowców i osób rozumiejących badania naukowe. Uzupełniają one kształcenie obowiązkowe i rozwój indywidualny studentów wnosząc możliwości, których tamte nie są w stanie zaspokoić.


  Jarosław Wiśniewski


Grudzień 1989 r.

------------------------------------
1 Art. 2: Celem Koła jest prowadzenie interdyscyplinarnej działalności naukowej tematycznie związanej z polityką i odnoszącej się do:
- analizy filozoficznej i historycznej nurtów politycznych,
- umiejscowienia tychże nurtów w aktualnej rzeczywistości i prognozowania rozwoju sytuacji politycznej.

2 Protokół z dnia 7 marca 2007 r. z zebrania Zarządu Koła Naukowego "Politia" przy IH WF-H UG: Podtrzymano dotychczasowe stanowisko w kwestii zgodności Statutu Koła z obowiązującym prawem. Uznano, że procedowanie w tej sprawie koliduje z celami, dla których członkowie Koła podjęli studia uniwersyteckie.



Ruch Narodowy
skr. poczt. 55
81-701 Sopot 1
e-mail:
poczta@RuchNarodowy.pl
http://www.RuchNarodowy.pl