Powołanie w miejsce IPN nowej instytucji


Postulat: rozwiązanie Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (IPN) i powołanie w jego miejsce od podstaw nowej instytucji. Przy czym nie powinno to być dokonane w ramach obecnego systemu, ale jako skutek jego zmiany.

Obecnej instytucji można postawić zarzut niewydolności pionu archiwistycznego, selektywności pionu śledczego oraz w pionie edukacyjnym tworzenie instytucji historyka państwowego. Odrębnymi sprawami jest ocena ograniczonego, wybiórczego odtajniania materiałów oraz kwestia opcji politycznej IPN. Trzeba zauważyć, że upublicznienie materiałów to nie tylko problem obowiązującej ustawy, ale również efekt negatywnego nastawienia kierownictwa IPN. Przykładem jest brak oraz odmowa z jego strony tworzenia wydzielonych list funkcjonariuszy służb specjalnych PRL, tajnych współpracowników (TW), kandydatów na TW oraz poszkodowanych.

Nowa instytucja powinna mieć charakter instytucji archiwistycznej. Nie powinna być jednak sprowadzona do obecnego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów. Powinna nastąpić znaczna rozbudowa kadr oraz infrastruktury archiwów.

Poza materiałami archiwalnymi służb specjalnych PRL archiwa te powinny przejąć również materiały b. Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Wojskowej Służby Informacyjnej oraz części materiałów Kancelarii Prezydenta, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, niektórych resortów, Sejmu, Senatu i Najwyższej Izby Kontroli oraz Prokuratury i Sądów po 1989 r. Potrzebne jest również podejmowanie starań o pozyskiwanie kopii materiałów z instytucji obcych, przede wszystkim czeskich, niemieckich i rosyjskich.

Do materiałów archiwalnych powinien być swobodny dostęp. Kwestie dotyczące prywatności poszkodowanych, wymagające ochrony, powinny być decydowane poza instytucją archiwistyczną. Kwestie bezpieczeństwa państwa powinny być rozwiązane przez budowanie służb specjalnych od podstaw. Zatem problem upublicznienia obecnych archiwów służb specjalnych przypuszczalnie będzie marginalny.

Kompetencje Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu powinny być przejęte przez prokuraturę powszechną. Stworzenie osobnego pionu śledczego sprzyja bowiem hermetyzmowi i dyspozycyjności politycznej(1). Należałoby przeznaczyć odrębne środki prawnikom mogącym występować na wniosek poszkodowanych oraz z inicjatywy własnej jako oskarżyciele posiłkowi. Byliby oni umocowani poza instytucją archiwistyczną.

Usytuowanie przy instytucji archiwizującej pionu edukacyjnego - Biura Edukacji Publicznej - czyli historyków mających uprzywilejowana pozycję, tworzy instytucję historyka państwowego. Do instytucjonalizowania historyków nie posunięto się nawet w okresie komunistycznym(2). W ogóle niedopuszczalne jest uprzywilejowanie dostępu do archiwów naukowcom i dziennikarzom. Jest to rażąca nierówność. Wspieraniu badań naukowych powinny służyć granty przyznawane placówkom naukowym. Przyznawanie ich odbywałoby się poza instytucją archiwistyczną.

Powinna   zostać   przeprowadzona   weryfikacja   wszystkich   spraw   prowadzonych przez IPN(3) oraz sprawdzenie byłych pracowników i zatrudnionych w chwili rozwiązania IPN. Sprawdzenie powinno obejmować nie tylko okres komunistyczny, ale i okres postkomunistyczny. Największe bowiem zagrożenia niosą za sobą powiązania zaadoptowane do wymogów ustaleń Okrągłego Stołu, tworzących mechanizm transformacji ustrojowej. Ocena taka powinna być przeprowadzona we wszystkich aspektach patologii obecnego życia publicznego. Oznacza to, że powinny być zbadane również ewentualne związki o charakterze mafijnym w szerokim tego słowa znaczeniu. Członkowie kierownictwa IPN oraz pionów śledczego i edukacyjnego nie mogliby być zatrudnieni w nowej instytucji na jakichkolwiek stanowiskach.

Pracownicy nowej instytucji nie mogliby być związani z aktualnymi służbami specjalnymi, ani też z jakimikolwiek związkami o charakterze tajnym.

 

 
Sopot, dnia 3 marca 2005 r.
Prezes Ruchu Narodowego
Mariusz Urban

 

------------------------------------
1 Przykład pod linkiem http://www.RuchNarodowy.pl/KW_005.html.

2 De facto jednak tak było, a ówcześni aparatczycy mają wpływ na współczesną edukację historyczną, a nawet recenzują książki wydawane w ramach projektów badawczych IPN - informacja z dnia 12 stycznia 2005 r. pod linkiem http://www.RuchNarodowy.pl/sprawa_pl.html.

3 Przykładem jest sprawa Jedwabnego, która musi być powtórnie zbadana przez specjalną komisję. Na tendencyjność IPN m.in. wskazano w Liście otwartym inteligencji polskiej w USA do IPN z dnia 10 lipca 2002 r. Jest on dostępny pod linkiem http://www.RuchNarodowy.pl/Jedwabne_001.html.
 


Ruch Narodowy
skr. poczt. 55
81-701 Sopot 1
e-mail:
poczta@RuchNarodowy.pl
http://www.RuchNarodowy.pl